De specialist dichterbij?!

Het bieden van integrale hulp is essentieel voor gezinnen met meervoudige en langdurige problematiek. De problematiek van deze gezinnen bevindt zich op verschillende levensdomeinen en bij verschillende gezinsleden, en overstijgt daarmee de deskundigheid van één professional of organisatie. Dit vraagt om samenhang in de hulpverlening en samenwerking tussen betrokken professionals. Ondanks de inzet van de lokale integrale wijkteams, blijkt dat gezinnen met meervoudige en langdurige problematiek nog onvoldoende ondersteund worden. Als reactie daarop zijn door het hele land integraal specialistische teams opgericht. In het onderzoeksproject ‘De specialist dichterbij?!’ nemen we de integraal specialistische werkwijze van deze teams onder de loep, en zoeken we naar elementen die bijdragen aan een verbeterde integrale werkwijze voor gezinnen.

Het project

In ‘De specialist dichterbij?’ onderzoeken we samen met vijf integraal specialistische initiatieven (Katwijk, Alphen aan den Rijn, de regio Haaglanden en Midden Holland) werkzame en belemmerende elementen van een integraal specialistische werkwijze. Integrale hulp is passende en samenhangende hulp voor het gezin, waarbij professionals met verschillende expertises samenwerken. Door de vijf lokale initiatieven met elkaar te verbinden en vanuit verschillende perspectieven te onderzoeken, ontstaat overzicht van wat werkt en wat minder goed werkt. Het onderzoek doen we samen met vertegenwoordigers uit beleid, onderzoek, onderwijs, professionals en gezinnen en in samenwerking met de Academische Werkplaatsen Risicojeugd en SAMEN.

Doelen

De centrale doelstelling van het project is: het versterken van de kwaliteit van een integraal specialistische werkwijze voor professionals, zodat zij gezinnen met ernstige en langdurige problematiek beter kunnen ondersteunen.

Om de centrale doelstelling te bereiken werken we in dit project met de volgende deeldoelen:

  1. Kennis verzamelen: vergroten, verdiepen en duiden van kennis over werkzame- en belemmerende elementen van een lokale integrale specialistische werkwijze en eventuele verschillen tussen de regio’s.
  2. Van en met elkaar leren door in leersessies met vertegenwoordigers uit de deelnemende regio’s de opgedane kennis uit te wisselen en hierop te reflecteren.
  3. Ontwikkelen en delen van een werkwijzebeschrijving op basis van werkzame en belemmerende elementen van een integrale specialistische werkwijze voor (toekomstige) professionals, met aandacht voor lokale verschillen en diverse perspectieven.

Doelgroep

We richten ons in dit onderzoek op de professional die in integraal specialistische teams met de gezinnen met meervoudige en langdurige problematiek werkt. Het gaat bijvoorbeeld om kinderen, jongeren en hun gezin met een combinatie van ernstige psychische- en gedragsproblemen, een onveilige thuissituatie en financiële problemen.

Methode

Kwalitatief actieonderzoek. We observeren de casuïstiekbespreking van de teams, voeren verdiepende interviews uit met professionals, gezinnen, managers van praktijkorganisaties en beleidsmakers, en organiseren leersessies waarin vertegenwoordigers reflecteren op de tussentijdse resultaten. Daarnaast brengen we de doelgroep en kenmerken van de verschillende teams in kaart vanuit bestaande data.

Resultaten

In dit project verkrijgen we inzicht in werkzame en belemmerende elementen van integraal specialistisch werken en stimuleren we kennisuitwisseling tussen regio’s waardoor zij van- en met elkaar leren. Door ook de doelgroep en kenmerken van de verschillende teams goed in kaart te brengen, onderscheiden we generieke en regio-specifieke elementen die van belang zijn bij het organiseren van integrale specialistische hulp. Op basis van deze informatie ontwikkelen we een werkwijzebeschrijving voor (toekomstig) professionals, zodat zij de kwaliteit van de integrale specialistische werkwijze kunnen en beter opgeleid worden.